تشنج بین امریکا و پاکستان و تقابل قدرت ها؛ جایگاه افغانستان در کجا خواهد بود؟

وزارت دفاع امریکا روز شنبه همین هفته با انتقاد از آنچه که عدم همراهی پاکستان با راهبرد امریکا در منطقه خواند، کمک مالی ۳۰۰ میلیون دالری اختصاص یافته به این کشور را لغو کرد.

پنتاگون یا به عباره دیگر وزارت دفاع امریکا با بیان اینکه تصمیم نهایی برای لغو ۳۰۰ میلیون دلار حمایت نظامی- مالی از پاکستان گرفته شده است، علت آن را ناتوانی و عدم همکاری اسلام‌آباد در اتخاذ اقدامی قاطع علیه گروه های تروریستی که در خاک پاکستان حضورفعال دارند، خواند .

به گفته جنرال کان فالکنر سخنگوی وزارت دفاع امریکا به خاطر عدم اقدامات قاطع پاکستان در حمایت از استراتیژی جنوب آسیا، برنامه اعطای ۳۰۰ میلیون دالر باقیمانده به این کشور قطع شده است.

به گفته این جنرال امریکایی پنتاگون تصمیم دارد این ۳۰۰ میلیون دالر را در مصارف دیگر و در جای دیگر به مصرف برساند نه در پاکستان. به گفته سخنگوی پنتاگون ۵۰۰ میلیون دالر دیگر هم از ذخیره صندوق حمایتی ائتلاف در اوایل سال ۲۰۱۸ از کمک ها به پاکستان کم شده بود و با این حساب، در مجموع امریکا در مجموع ۸۰۰ میلیون دالر کمک خود را بالای پاکستان لغو کرده است .

یک مقام امریکایی قبلاً به رویترز گفته بود که جنرال «جیمز متیس» وزیر دفاع این کشور صلاحیت داشت در صورت مشاهده اقدامات قاطع از سوی دولت پاکستان علیه شبه‌ نظامیان، تروریستی اعطای این ۳۰۰ میلیون دالر را به پاکستان بدهد ولی پاکستان به وعده های خود عمل نکرد.

این مبلغ هنگفتی دالری بخشی از دیگر کمک‌های تعلیق شده امریکا در ابتدای سال جاری میلادی توسط «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور این کشور به پاکستان بود.

از سوی دیگر به نقل از منابع مختلف گفته می شود که دولت پاکستان از سال ۲۰۰۲ بدینسو بیش از ۳۳ میلیارد دالر حمایت مالی از امریکا دریافت کرده است که حدود ۱۴ میلیارد دالر از آن تحت برنامه این صندوق حمایتی بوده است.

قطع ۳۰۰ میلیون دلاری کمک نظامی به پاکستان تنها چند روز پیش از سفر آتی مایک پومپئو، وزیرخارجه امریکا صورت گرفته که قرار است به زودی وارد اسلام آباد شود و با عمران خان، نخست‌وزیر جدید پاکستان و شاه محمود قریشی و جنرال قمر باجوا رئیس ارتش پاکستان دیداری داشته باشد.

دولت امریکا در ماه جون نیز اعلام کرده بود که نقریبا تمامی کمک‌های خود را بخاطر عدم همکاری صادقانه پاکستانه علیه تروریزم به دستگاه اطلاعاتی پاکستان را متوقف می‌کند.

از سوی دیگر این تصمیم امریکا یک روز پس از پایان سفر دو روزه محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران به پاکستان صورت گرفته است. سفر جواد ظریف به پاکستان، نخستین سفر یک مقام دیپلماتیک به این کشور در دولت جدید پاکستان به رهبری «عمران خان» بوده است.

روابط پاکستان و امریکا در دوران دونالد ترامپ نسبت به هر زمان دیگر در پائین‌ترین سطح خود طی چند سال گذشته بوده است. دونالد ترامپ بار بار اسلام‌آباد را به حمایت از تروریسم متهم کرده است. با در نظرداشت این همه تهدید ها و قطع کمک های مالی از طرف امریکا و پاکستان، استخبارات پاکستان به این باور است که این قطع کمک ها و این تهدید ها موقتی بوده، امریکا برای نقش اسلام آباد در جنگ با تروریزم ارزش بسیاری قائل است و تشنج بین دو کشور موقتی خواهد بود.

به نقل از رسانه های پاکستانی جنرال قمر جاوید باجوا، رئیس ارتش پاکستان طی تماس تیلفونی که با جنرال جوزف ووتل، فرمانده نیروهای مرکزی امریکا داشته از وی تقاضا نموده و گفته است حکومت عمران خان تازه به کار آغاز نموده ما به فرصت ها ضرورت داریم.

به نقل از روزنامه دان پاکستان، جنرال باجوا با جنرال ووتل گفته است هر اقدام یک جانبه امریکا علیه پاکستان به نفع امریکا نخواهد بود. از سوی دیگر گفته می شود جنرال ووتل و جنرال باجوا خطاب نموده گفته است تشنج کنونی به وجود آمده در روابط امریکا – پاکستان به دنبال توئیت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا که از اسلام آباد به خاطر عدم تلاش کافی در مبارزه با تروریسم انتقاد کرده و این کشور را به “شیادی و دروغگویی” متهم کرد و کمک مالی به این کشور را به حالت تعلیق درآورد، ادامه همان تصمیم است .

اما جنرال باجوا با غرور به جواب جنرال امریکایی گفته است در گذشته نیز گفته بودیم و حالا یکبار دیگر نیز میگویم به خاطر قطع همه جانبه کمک های مالی امریکا به پاکستان، تمام مردم پاکستان احساس می‌کنند که مورد خیانت قرار گرفته‌اند با آن هم پاکستان به حمایت از تلاش‌های صلح در منطقه علی‌رغم قطع کمک ها وضعیت به وجود آمده ادامه خواهد داد.

به گفته رئیس ارتش پاکستان به دنبال لغو کمک های مالی از جانب امریکا نیست اما انتظار دارد که به مشارکت‌ها، فداکاری‌ها و همکاری‌های چندین دهه‌اش در مبارزه با تروریسم که همیشه پاکستان و هدایت امریکا عمل کرده است احترام گذاشته شود.

تردیدی وحود ندارد که اضافه تر از پنج دهه به خصوص طی سال های اخیر پاکستان متحد کلیدی ایالات متحده در جنگ بر ضد دهشت افگنی شمرده می‌شد، اما با در نظرداشت عدم صداقت پاکستان بخاطر مبارزه علیه ترویزم و موجودیت گروه‌های دهشت افگن در آن کشور به گونۀ فزاینده با گذشت هر روز از سوی امریکا در حاشیه رانده می‌شود و این امر باعث گردیده تا اسلام آباد بیشتر با کشور چین، روسیه، ایران نزدیک شود.

عربستان سعودی اگر ترس امریکا نباشد علاقمند است تا در پهلوی پاکستان باشد نه در حمایت افغانستان.همچنان فدراتیف روسیه و چین، دو رقیب ایالات متحده، درمنطقه از خصومت پاکستان در برابر هند اعلام سیاست خارجی امریکا در قبال پاکستان، منفعت برده و در صدد اعمال نفوذ بیشتر در این جغرافیای ستراتیژیک اند.

کشیدگی روابط پاکستان با دو همسایه اش افغانستان، هند آن کشور را وا داشته است که به گفتۀ شماری از تحلیلگران برای مقابله با آنان به ویژه افغانستان و هند به پرورش و حمایت از گروه‌های دهشت افگن توسل جوید. از جمله ۶۰ گروه تروریستی جهانی که در فهرست دهشت افگنان قرار دارند کم از کم ۱۳ گروه به شمول تحریک طالبان پاکستان و شبکۀ حقانی، لشکر جهنگوی، جیش محمد و جندالله، داعش ، القاعده در پاکستان، به ویژه در مناطق قبایلی آن کشور که با افغانستان هم مرز است، مستقر و فعال می‌باشد.

تردیدی وجود ندارد که پاکستان از گروه های دهشت افگن مخالف هند و افغانستان به شمول شبکۀ حقانی حمایت می‌کند حالا که مشت بسته پاکستان بخاطر حمایتش از تروریزم باز شده امریکا کمک های خود را قطع نموده بهتر است افغانستان از طریق سازمان ملل متحد تلاش نماید تا پاکستان در سطح بین المللی به صفت کشور حامی تروریزم شناخته شود.

زلمی خلیل زاد که گفته می شود که بزودی بحیث نماینده امریکا در افغانستان توظیف خواهد شد، زمانی گفته بود پاکستان به خاطر امتناع از سرکوب کردن شبکۀ حقانی و سایر گروه‌های تندرو، باید از سوی ایالات متحده درج فهرست کشورهای حامی تروریزم شود.

در حال حاضر اگر افغانستان با در نظرداشت حقوق و ارزش های بین المللی شکایت نامه ای را از پاکستان به شورای امنیت ملل متحد بسپارد به یقین اگر پاکستان به طور رسمی منحیث کشور حامی تروریزم شناخته نشود، تحت فشار های زیادی جهانی قرار خواهد گرفت اینکه افغانستان تا کنون این اقدام را نکرده و نمیکند من نمیدانم .

نتیجه :
روابط اسلام آباد با کابل که از قبل پر فراز و نشیب بوده، در دوره حکومت وحدت ملی به ویژه پس از حملات مرگبار انتحاری در شهر کابل و شهر های دیگر افغانستان بیش از پیش پرتنش شده است از این روابط تیره و تار بزودی نمی توان افق روشنی انتظار داشت بهتر است افغانستان روی همکاری ملی به شمول دوستان استراتیژیک خود در منطقه و فرا منطقه تلاش نماید.

اتحاد و همبستگی داخلی مردم افغانستان و همکاری کشور های دور و نزدیک دیگر میتواند آینده افغانستان را بهتر رقم زند، اما پاکستان با در نظرداشت فشار های امریکا نیز آرام نخواهد ماند. به تازگی جمهوری اسلامی ایران، ترکیه تلاش دارند تا بلاک قوی و نیرومندی را علیه منافع امریکا در منطقه ایجاد نماید با در نظرداشت این اصل روسیه نیز تماس های دپلوماتیک خود را با پاکستان بیشتر کرده و دور از امکان نیست که روسیه، چین نیز شامل این بلاک شوند در چنین وضعیتی جایگاه افغانستان در کجا خواهد بود؟

احمد سعیدی – کارشناس سیاسی افغانستان خبرگزاری صنا

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here

7 + 3 =

لینک مطلب: http://www.sana.af/?p=42250