آیین جشن نوروز در افغانستان

مردم افغانستان روز اول ماه حمل از سال نو خورشیدی را با برنامه‌های گوناگون و متفاوت، تجلیل می‌کند. نوروز در تاریخ و فرهنگ افغانستان مظهر بزرگداشت زندگی، طبیعت و ارزش های انسانی است که ریشه های عمیقی در شعر و ادب، هنر و رسوم خانوادگی و اجتماعی کشور دارد .

آماد‌گی پیش از رسیدن سال نو

پیش از رسیدن سال نو برنامه‌های چون، تهیه سمنک ، هفت میوه و نوروزی‌بردن را دارند.

سمنک

گفته می‏توانیم غذای خاص بعضی از ولایت های افغانستان در سال نو است. خانم‌ها پانزده روز پیش از سال نو، سمنک آماده می‏کنند. تهیه‌کردن سمنک، طوری است که در اول گندم را می‏شویند، گندم شسته‌شده را دو هفته پیش از سال نو در بین قاب « ظرف» می‏ریزند. سمنک بعد از مدت دو هفته در بین قاب «ظرف» جوانه می‌زند. سمنک به اندازه ده سانت که جوانه زد؛ برای پختن آماده می‏شود. در شب سال نو خانم‌ها تا ناوقت شب سمنک پخته می‏کنند. خانم‌های همسایه در در پختن سمنک همدیگر را کمک و همراهی می‏کنند.

نوروزی‌بردن

نوروزی‌بردن، رسمی است که در بیش‌تر ولایت‌های افغانستان معمول است. از این رسم به گونه ای خاص تجلیل می‏شود. پیش از رسیدن سال نو خانه‏ ای داماد به عروسش، لباس با وسایل آرایش می‏برد. نوروزی، برای عروس‌هایی است که مراسم عروسی‌شان برگزار نشده و در خانه‌های پدر هستند. در این رسم داماد یک‌جا با خانواده‌اش نوروزی را در خانه ا‏ی عروس می‏برد. عروس، لباس نوروزی را در سال نو می‏پوشد.

بزکشی

از رسم‌های دیگر جشن نوروز در اکثر ولایت های افغانستان بخصوص ولایتهای شمالی و مزار شریف، بزکشی است. جشن بزکشی در سمت شمال نسبت به هر سمت دیگر کشور پر جوش‌تر است. مسابقه بزکشی، هر ساله در شروع سال نو برگزار می‏شود. ا‌سپ‌داران از ولسوالی‌های مختلف برای اشتراک در مسابقه‏ بزکشی کنار هم می‌آیند. مسابقه بزکشی قسمی است که شرط بین چاوندازان دو قریه یا دو ولسوالی گذاشته می‏شود. بازنده‏ میدان در پایان بازی شرط را آماده کرده به برنده‏ میدان می‎‏دهد. برنده‏ میدان احساس شادمانی می‏کند. کسی که برنده می‏شود در بین دیگر چاوندازان از احترام خاصی برخوردار می‏شود.

لباس‌های عیدی

با رسیدن سال نو، به خصوص زنان و دختران و اطفال، لباس‌های نو‌شان را می‏پوشند. به عقیده‏ بعضی‌ها پوشیدن لباس جدید در سال نو آغازی است که گذشته‌ها را فراموش ‏کنند. همان‏طوری که طبیعت لباس نو به تن می‏کند، مردم هم لباس‌های جدید‌شان را به تن می‏کنند.

تفریح

در سال نو، سرگرمی های خاصی رواج دارد. مردم برای دید و بازدید و صله رحم در روز اول نوروز به خانه اقوام و دیدار بزرگان می‏روند. مسابقه‌های بایسکل‌رانی و گدی‌پران‌بازی در میان اطفال معمول است. جوانان برای شکار به دشتها و کوه ها میروند.

فراموش‌کردن بغض و کینه

از آداب و سنت های خوب در سال نو که در میان مردم افغانستان معمول است فراموش کردن بغض و کینه‏ گذشته است. با آمدن سال نو، با وساطت کهنسالان و ریش سفیدان، مردم گذشته‏ تلخ و تند را فراموش می‏کنند. کسانی که در طول سال گذشته از یکدیگر ناراحت هستند، هم‌دیگرشان را در روز اول سال نو به آغوش صمیمیت می‏گیرند و احساس شادی می‏کنند و برای سال آینده شان برنامه طرح می‏کنند.

زهرا سادات هاشمی _ موسسه فرهنگی تسنیم افغانستان

لینک مطلب: http://www.sana.af/?p=22847