جهان در پرتگاه جنگ سوم جهانی

امریکا همراه با بریتانیا و فرانسه به اهدافی در سوریه حمله کرده اند. شامگاه جمعه به وقت واشنگتن، بامداد روز شنبه به وقت دمشق، دونالد ترامپ رییس‌جمهوری امریکا در کاخ سفید جلو دوربین رسانه‌ها حاضر شد و با آواز گرفته ولی مغرور اعلام کرد، حمله‌های هوایی امریکا، با همکاری و همیاری بریتانیا و فرانسه، اهدافی را در سوریه نشانه گرفته اند که با قابلیت‌های تسلیحاتی شیمیایی حکومت سوریه در آنجا ذخیره شده بودند.

به نقل از کاخ سفید، این حمله‌ها در واکنش به حمله شیمیایی در شهر دومای سوریه که نظامیان حکومت بشارالاسد به آن متهم گردیده بودند صورت گرفته است. به گفته سازمان جهانی محیط زیست، در حمله دوما در سوریه حدود ۷۰ نفر کشته و به تعداد ۵۰۰ نفر آسیب دیده اند.

گرچه روسیه و ایران که هم پیمانان سوریه گفته می شوند٬ حملات شیمیایی را از طرف سوریه رد نموده٬ نیروهای مخالف بشار الاسد را متهم کرده‌اند که مسؤول حمله شیمیایی آن ها اند٬ نه نظامیان سوریه.
همزمان بعد از نطق رییس‌جمهوری امریکا، خانم ترازمی، نخست وزیر بریتانیا، امانوئل مکرون، رییس جمهور فرانسه نیز به نیروهای نظامی ‌شان دستور حمله به سوریه را داده اند.

بعد از حملات همزمان این سه کشور، صدای انفجارهای متعددی در دمشق، مرکز سوریه شنیده شده و از شرق پایتخت سوریه دود به آسمان بلند شده بود. گفته می شود بعد از صدور اخطاریه روسیه که به مقامات امریکایی گفته است، با ادامه این حملات، روسیه خود را مکلف می داند تا منافع امریکا را در کشور های مختلف زیر ضربه بگیرد.

در حال حاضر پنتاگون می‌گوید این دور از حملات تمام شده است و در حال حاضر ادامه ندارد. به گفته جنرال ژورف دانفورد، رییس ستاد مشترک ارتش امریکا، سه نقطه در این حمله‌ها هدف قرار گرفته بودند:

۱- تأسیسات تحقیقاتی در دمشق، که به گفته جنرال دانفورد با تولید تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک مرتبط بوده

۲- انبار تسلیحات شیمیایی در غرب شهر حمص

۳- انبار تجهیزات تسلیحات شیمیایی و یک مقر فرماندهی مهم، در نزدیکی شهر حمص.

از سوی دیگر در واکنش به این حمله‌های مشترک، آناتولی آنتونوف، سفیر روسیه در امریکا، در بیانیه‌ای گفته است، هشدارهای ما ناشنیده ماند. یکبار دیگر ما و همپیمانان ما تهدید می‌شویم. هشدارداده بودیم چنین اقدام‌هایی بدون تبعات نخواهد ماند. همه مسؤولیت این تبعات به دوش واشنگتن، لندن و پاریس است و روسیه ادامه این حملات را بی پاسخ نخواهد گذاشت.

از سوی دیگر مقامات امریکایی می گویند، هدف این حملات یک مانع بازدارنده علیه تولید، گسترش و استفاده از تسلیحات شیمیایی بوده است، اما برعکس روسیه کل این ماجرا را صحنه‌سازی خوانده و مجدداً هشدار داده است که ادامه این حملات می‌تواند به آغاز یک جنگ بزرگ جهانی منجر شود.

از سوی دیگر اواخر روز شنبه «ینس استولتنبرگ» دبیرکل ناتو، و همین‌طور جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، از حمله مشترک امریکا، بریتانیا و فرانسه حمایت خود را اعلان کرده اند.

ادامه زور آزمایی ها در خاور میانه از یک سو امریکا ، فرانسه بریتانیا و از سوی دیگر روسیه ایران و سوریه می تواند آتشی را شعله ور سازد که نامش را باید جنگ سوم جهانی گذاشت.

ادامه این جنگ و زور آزمایی ها عواقب خطرناکی را در دنبال خواهد داشت. هر یک از این کشور ها فرصت را مناسب دیده منافع و پایگاه نظامی طرف مقابل را در نقاط مختلف دنیا زیر آتش خواهند گرفت.

در حال حاضر راه دسترسی نظامی به خاطر ادامه جنگ برای امریکا و هم‌پیمانان‌اش به سوریه، دریای مدیترانه است که سوریه در شرق آن قرار دارد.

ایالات متحده کشتی دونالد کوک را در دریای مدیترانه دارد. موشک‌های کروز روی این کشتی می‌توانند اهدافی را در سوریه هر زمان که بخواهند ضربه بزنند.

جنگنده‌های بریتانیایی مستقر در قبرس نیز می‌توانند از چنین حمله‌ای پشتیبانی کنند.فرانسه هم کشتی نظامی آکیتن را در شرق مدیترانه دارد و همین طور، جنگنده‌های را فائل که در اردن مستقر اند.

زیردریایی‌های امریکا و بریتانیا هم که به موشک‌های هدایت‌پذیر کروز مجهز اند، در منطقه هستند.در همین حال کشتی بزرگ جنگی ترومن امریکا هم دو روز پیش از این حمله از بندری در شرق امریکا راهی خلیج فارس شده است.

اما فدراتیف روسیه :
فدراتیف روسیه از چندی به این سو در سوریه پایگاه های نظامی دارد. حضور قوت هایی از ایران و حزب الله لبنان نیز در سوریه فعال اند کشتی های جنگی آن کشور در مدیترانه حضور فعال دارند.

یکی از تسلیحات مهمی که طی سال های اخیر به دسترس روسیه قرار دارد و ساخت خود آن کشور است، تسلیحات دفاع هوایی آن کشور از انواع مختلف اس ۳۰۰، اس ۴۰۰ و اس ۵۰۰ است.

این تسلیحات که برای نابودی اهداف مهم و استراتیژیک به کار گرفته می‌شود، برای انهدام هواپیماهای مدرن از توانایی های بالایی برخوردار است. کارشناسان مسائل نظامی، هدف قرار دادن موشک‌های بالستیک، جت‌های مافوق صوت، اهداف ثابت و متحرک روی زمین و چندین قابلیت دیگر را ازجمله توانایی‌های این سیستم معرفی‌ کرده اند.

بر اساس دیدگاه این کارشناسان، تسلیحات اس ۴۰۰ سیستم یکپارچه پیشرفته ای است که به‌طور همزمان می‌تواند ۳۰۰ هدف را ردیابی کند و آن‌ها را تا ۲۵۰ مایل از هدف دور کند.

در هر حال، کارایی این تسلیحات و سامان آلات دیگر روسی که در مقایسه با نمونه های مشابه غربی از توان بالاتر برخوردار است که روسیه می تواند منافع امریکا را در هر نقطه ای که بخواهد ضربه بزند .

بعد از حملات امریکا، فرانسه و بریتانیا به سوریه و واکنش روسیه و ایران علیه این حملات، به عقیده من در شرایط موجود خاورمیانه بخصوص سوریه با گستره وسیعی از بحران‌های سیاسی و امنیتی مواجه است و در کوتاه مدت ترسیم آینده روشن برای آن خیلی دشوار است،

تشدید اختلافات واشنگتن و مسکو در سوریه به ویژه پس از حملات روز گذشته امریکا نیز به بحرانی تر شدن اوضاع دامن زده است، علاوه بر آن که بسترهای تصاعد بحران بین دو کشور در دیگر مناطق همچون یمن، عراق،افغانستان و حتا در حوزه انرژی نیز وجود دارد.

به باور من، با در نظرداشت حملات همآهنگ امریکا، فرانسه و بریتانیا و واکنش روسیه، اقدامات نظامی و سیاسی برای حل بحران سوریه، هر احتمالی از جمله جنگ نظامی بین روسیه و این سه کشور در خاک سوریه محتمل به نظر می رسد با در نظرداشت درگیری های لفظی، بعد از این حملات به دمشق صدور بیانیه و حتا گسیل کشتی های جنگی طرفین به سمت منطقه بحرانی سوریه تشدید شده است.
مضاف براین، انباشت و تجمع بحران های زیر خاکستر میان قدرت های منطقه ای از جمله ایران و عربستان نیز زمینه های سرایت جنگ احتمالی ابرقدرت ها به این قدرت ها را محتمل کرده است.

با توجه به همین موضوع، بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان نظامی هرگونه رویارویی نظامی احتمالی امریکا با روسیه در سوریه را موجب شکل گیری یک جنگ گسترده بین‌المللی و آغاز جنگ جهانی دیگر عنوان می کنند.

اما به جز دلایلی همچون روی کار آمدن ترامپ و جمهوری خواهان جنگ طلب در امریکا که به بحرانی تر شدن روابط دو کشور علی رغم وعده های اولیه وی برای بهبود روابط با روسیه منجر شده است.

سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که چرا وضعیت روابط واشنگتن و مسکو در طی سال های اخیر به این مرحله دشوار و غیرقابل بازگشت رسیده است؟ پرسشی که پاسخ آن را باید در نوع و ماهیت راهبردها و سیاست های دو طرف جستجو کرد.

سیاست خارجی امریکا در یک دهه اخیر، به ویژه در دوره دوم ریاست جمهوری بارک اوباما، سیاست یکپارچه و با اصول ثابت در خاورمیانه نبوده است و در حوزه های مختلف به ویژه در عراق و سوریه، افغانستان دارای فراز و نشیب های بسیاری بوده است، موضوعی که در دوره ترامپ نیز ادامه می یابد.

همچنان که حتا متحدان اصلی این کشور در منطقه همچون عربستان و ترکیه نیز در قبال رویکردها و سیاست های امریکا دچار سردر گمی شده‌ و همین امر باعث بروز اختلافاتی نیز میان آن ها و امریکا در زمینه های مختلف شده است. از جمله، اصلی ترین سیاست های متناقض امریکا در روند تحولات منطقه ای می توان به رویکرد این کشور در موضوع مبارزه با تروریسم در خاورمیانه اشاره کرد.

در طی دوره پس از ظهور و بروز داعش در منطقه به ویژه در عراق و سوریه، در حالی که کاخ سفید نشانه های در ظاهر از مقابله با این گروه های تروریستی حمایت می کنند، اما در واقع از اقدامات حمایتی عربستان سعودی، قطر ، پاکستان و برخی از کشورهای دیگر در پشتیبانی از تروریست ها هیچ ممانعتی صورت نداده اند.

پیگیری چنین سیاست هایی که تنها تحقق منافع ملی امریکا را مدنظر قرار داده اند، روند مبارزه با تروریسم را با چالش های اساسی مواجه کرده و به تبع آن نیز تلاش امریکا و روسیه برای رسیدن به یک راه حل مشترک در مناطق مختلف از جمله در سوریه را دشوار کرده است.

اما در طرف دیگر نیز، با توجه به آن که مهم‌ترین ویژه گی سیاست خارجی مسکو در دوران زمامداری پوتین را مقابله با نفوذ غرب و به ویژه امریکا در حوزه پیرامونی روسیه و احیای قدرت این کشور به خصوص در افغانستان، اوکراین ، سوریه تشکیل داده است، مسکو به هیچ وجه حاضر نیست در برابر اقدامات یک جانبه واشنگتن در حیات خلوت روسیه کوتاه بیاید.

این مسأله که تا حد زیادی حاصل نگرش و تجربه شخصی ولادیمیر پوتین، رییس جمهوری روسیه از تعامل با امریکاست سبب شده است، تا مسکو نتواند به سیاست های امریکا در منطقه اعتماد نماید.

همچنان که در مورد سوریه علاوه بر این ملاحظات، نگرانی‌های مسکو در خصوص گسترش افراط گرایی به داخل روسیه و کشورهای آسیای میانه و قفقاز، افغانستان باعث شده است تا اولین مداخله جدی نظامی روسیه در دهه های اخیر در خارج از قلمرو شوروی سابق بعد از جنگ افغانستان صورت بگیرد آن هم علیه حضور داعش در سوریه بنابراین وجود شکاف عمیق در سیاست های مسکو واشنگتن در افغانستان و خاورمیانه که به تقابل جدی دو کشور به ویژه در سوریه در حال حاضر منجر شده است، وضعیت کاملاً جدی است که علاوه بر وارد ساختن آسیب های جدی بر منافع دو کشور، می تواند بر بسیاری از ترتیبات آینده منطقه ای به شمول افغانستان نیز تأثیرگذار باشد.

در این میان آنچه که با اطمینان می‌توان بیان کرد این است که این وضعیت در کوتاه مدت یا میان مدت تغییر نخواهد کرد و شاید سوریه مقدمه ای برای تغییر ساختارهای قدرت در نظام بین الملل در افغانستان و منطقه باشد.

ادامه این زور آزمایی ها برای افغانستان آسیب و خسارات جبران نا پذیری را به وجود می آورد که پیش بینی آن اگر تحقق یابد خیلی پر مخاطره و هولناک است، امیدواریم زمامداران افغانستان حساسیت های رویا رویی امریکا و روسیه را عمیقاً درک نموده، بیطرفی مثبت و فعال خویش را با این زور آزمایی ها حفظ نماید.

احمد سعیدی – خبرگزاری صنا

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here

5 + 3 =

لینک مطلب: http://www.sana.af/?p=27625