مکثی بر گفته‌های اخیر حنیف اتمر

چراغ راهنمایی سیاست خارجی کشورها، منافع ملی شان است، یعنی دولت تلاش می‌کند منافع ملی خود را در خارج مرزهای جغرافیای اش تعقیب کند، از منافع خود محافظت و از تهدیداتی که متوجه شان است، جلوگیری نماید.

تنظیم روابط با کشوهای دارای منافع متضاد، کاری ممکن اما دشوار است. افغانستان همواره برای ایجاد سیاست خارجی متعادل بر مبنای منافع ملی دچار مشکل شده است، حتی بخشی از فلسفه وجودی این کشور که باعث استقلال این سرزمین به عنوان دولت گردید، بر مبنای منافع قدرت های جهانی استوار بود.

دولت های گدشته افغانستان هرازگاهی که روابط خود را با یکی از قدرت‌های جهانی نزدیک کرده است، سبب حساسیت قدرت دوم شده و در نتیجه افغانستان متشنج شده است. به عنوان نمونه در زمان امیر شیرعلی خان ، امان الله خان، سردار داوود خان ، حزب خلق و پرچم از عدم تعادل روابط، زیان‌های بی‌شماری را متقبل گردیده که در همه موارد باعث سقوط نظام حاکم شده است.

تجربیات گذشته درس‌هایی بزرگ برای سیاستمداران افغانستان تلقی می شود که چگونه سیاست خارجی کشور مدیریت شود تا از رقابت قدرت‌های جهانی و منطقوی به دور بماند.

عدم تعادل در سیاست خارجی می تواند افغانستان را دچار مشکل کرده و حتی به بحران بکشد.

بعد از کنفرانس بن دولت هایی که روی کار آمدند، در زمان حکومت حامد کرزی و حالا وحدت ملی تلاش کرده که سیاست خارجی واقع بینانه‌ای را در کشور ترسیم کند که منافع ملی افغانستان تأمین شود.

مشکلات گذشته در زمان ریاست جمهوری کرزی نتوانست روابط خوب را میان قدرت‌های رقیب همانند امریکا و روسیه و عربستان سعودی و ایران تنظیم کند.

محمد اشرف غنی در بخش سیاست خارجی خود پنچ حلقه را تعریف کرده که سیاست خارجی کشور را بر محور همین منافع اولویت بندی کرده است.

جنگی که در خاورمیانه در جریان است، بخش بزرگ آن ناشی از تقابل قدرت‌های رقیب در این کشور ها است، گذشته از این که چه کسی حق است و چه کسی باطل. این جنگ و مشکلات دوام دارد و شاید بیشتر هم شود .

تقابل ایران و عربستان همواره در افغانستان نگرانی ایجاد کرده است که مبادا این تقابل در افغانستان نیز بروز کند. افغانستان در جنگ یمن به گونه اعلامی از عربستان حمایت کرد، ولی در عمل کاری را که باعث نگرانی ایران شود، انجام نداد.

اخیراً حنیف اتمر مشاور امنیت ملی کشور به عربستان سعودی سفر کرد و با مقامات سعودی روی مسایل مختلف گفتگو نمود.

در همین زمان نهاد‌های بین المللی بحث تحریم پاکستان را مطرح کردند و با حمایت از پاکستان، مخالفت شدید شان را با عربستان سعودی بخاطر حمایت مالی تروریستان اعلام نمودند.

زمانیکه اتمر به کشور برگشت اعلام کرد که دوستی با ایران را قربانی روابط با عربستان نمی‌کنیم.

شرایط فعلی افغانستان ایجاب می کند که حکومت در سیاست خارجی خود موازنه را رعایت نموده و از ایجاد حساسیت برای کشورهای منطقه و جهان دوری کند.

خارج از موضوع موازنه سیاست خارجی افغانستان در خصوص امریکا و روسیه که محور اصلی دامن زننده به تنش ها در کشور می باشد ، حکومت باید در برقراری توازن و حتی اولویت بندی منافع با دو قدرت بزرگ اسلامی یعنی ایران و عربستان معیاری صحیح بسنجد.

ناصر موسوی – خبرگزاری صنا

لینک مطلب: http://www.sana.af/?p=23215